کتاب گرگی به نام ویتگنشتاین می‌پرسد منظورت چیست؟ - انتشارات شهر قلم

کتاب گرگی به نام ویتگنشتاین می‌پرسد منظورت چیست؟ کتابی داستانی و فلسفی برای کودکان است که آن‌ها را با یکی از مهم‌ترین پرسش‌های فلسفه، یعنی «معنی یک چیز چیست؟»، روبه‌رو می‌کند.

شخصیت اصلی داستان، گرگی به نام ویتگنشتاین است که تلاش می‌کند بفهمد دوستانش هنگام انجام کارهای مختلف دقیقاً چه می‌کنند. او در موقعیت‌هایی مثل بازی شطرنج، خانه‌سازی و نقاشی با سؤال‌هایی روبه‌رو می‌شود که در ظاهر ساده‌اند، اما او را به فکر درباره معنای کلمات و فعالیت‌ها می‌اندازند.

ویتگنشتاین کم‌کم متوجه می‌شود که برای فهمیدن معنای یک فعالیت، فقط دانستن اسم آن کافی نیست؛ باید قوانین و شیوه انجام آن فعالیت را هم بشناسیم. مثلاً برای فهمیدن اینکه شطرنج چیست، باید بدانیم مهره‌ها چگونه حرکت می‌کنند و چه قوانینی بر بازی حاکم است.

کتاب با الهام از اندیشه‌های لودویگ ویتگنشتاین، فیلسوف مشهور اتریشی-بریتانیایی، مفاهیمی مثل معنا، زبان، کاربرد واژه‌ها و بازی‌های زبانی را به شکلی داستانی و قابل‌فهم برای کودک مطرح می‌کند.

یکی از جذابیت‌های کتاب این است که کودک را تشویق می‌کند فقط به معنایی که خودش از یک کلمه یا رفتار برداشت کرده اکتفا نکند و گاهی تلاش کند از نگاه دیگران به یک موضوع نگاه کند.

ویژگی‌های برجسته کتاب

• آشنایی با فلسفه از طریق داستان: مفاهیم فلسفی به‌صورت مستقیم و پیچیده توضیح داده نمی‌شوند، بلکه کودک آن‌ها را در جریان یک داستان کشف می‌کند.

• آشنایی با مفهوم معنا: کتاب کودک را به پرسش درباره اینکه «منظورمان از یک کلمه یا فعالیت چیست؟» دعوت می‌کند.

• توجه به کاربرد زبان: کودک می‌آموزد معنای یک واژه را نمی‌توان همیشه جدا از موقعیتی که در آن استفاده می‌شود فهمید.

• آشنایی با قوانین و فعالیت‌ها: داستان نشان می‌دهد برای فهمیدن بعضی فعالیت‌ها باید قوانین و شیوه انجام آن‌ها را بشناسیم.

• تقویت تفکر انتقادی: کودک به جای پذیرفتن سریع پاسخ‌ها، درباره معنای حرف‌ها و رفتارها سؤال می‌کند.

• تقویت نگاه از دیدگاه دیگران: کتاب کودک را تشویق می‌کند موقعیت‌ها را از زاویه دید دیگران نیز بررسی کند.

• آشنایی غیرمستقیم با ویتگنشتاین: ایده‌های این فیلسوف در قالب داستانی کودکانه و ملموس معرفی می‌شوند.

• مناسب گفت‌وگوی فلسفی: کتاب می‌تواند شروع خوبی برای پرسش‌هایی مانند «معنی یک کلمه از کجا می‌آید؟»، «آیا هر بازی قانون دارد؟» و «اگر قوانین بازی را ندانیم، می‌فهمیم چه اتفاقی می‌افتد؟» باشد.

• مناسب کودکان دبستانی: در فهرستگان رشد، مخاطب کتاب پایه‌های اول، دوم و سوم ابتدایی معرفی شده است.